Ziemie Zachodnie i Północne
Dyskusja o Ziemiach Zachodnich i Północnych
Między pamięcią, historią i współczesnością
Tygodnik Powszechny i Sejm RP zapraszają na konferencję poświęconą historii, dziedzictwu i współczesnemu znaczeniu Ziem Zachodnich i Północnych - obszarów, które po 1945 roku stały się miejscem jednego z największych procesów migracyjnych i społecznych w powojennej Europie.
Wydarzenie towarzyszy publikacji specjalnego wydania Tygodnika Powszechnego, poświęconego różnorodnym procesom politycznym, społecznym i kulturalnym zachodzącym na tych terenach od zakończenia II wojny światowej po współczesność.
Po ponad osiemdziesięciu latach od zakończenia wojny możemy spojrzeć na historię zasiedlania i zagospodarowania Ziem Zachodnich i Północnych z nowej perspektywy - wolnej od ideologicznych schematów i propagandowych uproszczeń. Chcemy rozmawiać o doświadczeniu przesiedleń, budowaniu nowych wspólnot, tworzeniu lokalnej tożsamości oraz o wpływie tych procesów na rozwój współczesnej Polski.
Konferencja zgromadzi historyków, socjologów, reportażystów, dziennikarzy i ludzi kultury, którzy wspólnie podejmą próbę odpowiedzi na pytanie, jakie miejsce zajmują dziś Ziemie Zachodnie i Północne w polskiej pamięci zbiorowej oraz jaką rolę odegrały w przemianach społecznych, politycznych i kulturowych ostatnich dekad.
Data i miejsce
15 czerwca 2026 r. (poniedziałek), godz. 10:00-15:00
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Sala im. W. Trąmpczyńskiego, Warszawa
Program
Bilans zasiedlenia Ziem Zachodnich - między PRL-owską propagandą a narodowym sukcesem?
Panel poświęcony rewizji historycznych narracji dotyczących wielkiej akcji migracyjnej po 1945 roku. Uczestnicy zastanowią się nad relacją między propagandową wizją "Ziem Odzyskanych" a rzeczywistym doświadczeniem osadników, a także spróbują ocenić długofalowe skutki tego bezprecedensowego projektu społecznego.
Uczestnicy:
- prof. Karolina Ćwiek-Rogalska, Instytut Slawistyki PAN
- prof. Eryk Krasucki, Uniwersytet Szczeciński
Prowadzenie: Jacek Stawiski (Tygodnik Powszechny)
Ziemie Zachodnie i Północne po 1989 roku - laboratorium trendów
Jak doświadczenie pogranicza wpłynęło na przemiany polityczne, społeczne i kulturowe współczesnej Polski? Czy właśnie na tych terenach rodziły się procesy, które później kształtowały cały kraj? Panel poświęcony roli Ziem Zachodnich i Północnych w historii Polski po 1989 roku.
Uczestnicy:
- dr Małgorzata Bukiel, Instytut Zachodni
- dr Tomasz Grabowski, autor książki Indywidualizm i demokracja w Polsce. Jak Ziemie Zachodnie stały się kolebką liberalizmu.
- Beata Maciejewska, Gazeta Wyborcza
- prof. Andrzej Sakson, Instytut Zachodni
Prowadzenie: Anna Goc i Marek Rabij (Tygodnik Powszechny)
Nieswojość - pokaz fotografii i rozmowa
Prezentacja fotografii Ziem Zachodnich autorstwa Agaty Pankiewicz i Marcina Przybyłko oraz rozmowa o pamięci miejsca, śladach przeszłości i relacji z dziedzictwem pozostawionym przez poprzednich mieszkańców.
Gościnie:
- prof. Agata Pankiewicz, ASP w Krakowie
- prof. Marta Leśniakowska, Instytut Sztuki PAN
Prowadzenie: Anna Goc (Tygodnik Powszechny)
Wydanie specjalne Tygodnika Powszechnego
Przedstawienie tematyki i autorów specjalnego wydania Tygodnika Powszechnego poświęconego Ziemiom Zachodnim i Północnym, przygotowanego z udziałem historyków, reportażystów, socjologów, pisarzy i artystów.
Prowadzenie: Anna Goc, Jacek Stawiski, Marek Rabij (Tygodnik Powszechny)
Wystawa towarzysząca
Konferencji będzie towarzyszyć wystawa wybranych prac Agaty Pankiewicz i Marcina Przybyłko, odnoszących się do problematyki pamięci miejsca, dziedzictwa i doświadczenia powojennych przemian na Ziemiach Zachodnich.
Zapraszamy do wspólnej refleksji nad jednym z najważniejszych i najbardziej złożonych doświadczeń w historii współczesnej Polski.
Weź udział w dyskusji o tym, jak opowiadać dziś historię Ziem Zachodnich i Północnych - poza propagandą, poza mitami, z uwzględnieniem doświadczeń ludzi, którzy stworzyli tam nową Polskę?
Ważne informacje:
Zmiany: Organizator zastrzega sobie prawo do wprowadzania zmian w programie spotkania.
Informacje: [email protected]
Udział jest bezpłatny - wystarczy się zarejestrować. Liczba miejsc ograniczona, więc nie zwlekaj.
W razie pytań zachęcamy do kontaktu:
📧 [email protected]
📞 668 441 108
ORGANIZATORZY:
PARTNER:
